Yedekleme ve geri dönüş testi

Birçok kurumda yedekleme, kurulduğu günden sonra unutulan bir arka plan işi olarak çalışır. Yedekleme yazılımı her gece başarılı mesajı gönderir ve bu mesaj güvence olarak kabul edilir. Oysa yedeğin değeri, ancak geri dönüş gerektiğinde ortaya çıkar.

3-2-1 kuralı

Yaygın olarak kullanılan 3-2-1 kuralı basit bir çerçeve sunar:

• Verinin en az üç kopyası bulunur (asıl veri ve iki yedek).
• Kopyalar en az iki farklı ortamda tutulur (örneğin yerel depolama ve bulut).
• Kopyalardan en az biri farklı bir konumda, ana sistemden bağımsız durur.

Bu kural tek bir arızanın, yangının, hırsızlığın ya da fidye yazılımının tüm kopyaları aynı anda etkilemesini önlemeyi amaçlar. Günümüzde buna, değiştirilemeyen ya da ağdan ayrık tutulan bir kopya eklenmesi de sık önerilir.

İki temel soru

Yedekleme planı kurulurken iki soru yanıtlanmalıdır:

Ne kadar veri kaybı kabul edilebilir? Gece alınan bir yedek, gün içinde girilen verinin kaybolabileceği anlamına gelir. Bazı veriler için bu kabul edilebilir, bazıları için edilemez.

Sistem ne kadar sürede geri gelmelidir? Bir dosya sunucusunun yarım günde geri gelmesi yeterli olabilir; sipariş alan bir uygulamanın ise çok daha hızlı dönmesi gerekebilir.

Bu sorulara verilen yanıtlar, yedekleme sıklığını, kullanılacak ortamı ve maliyeti belirler.

Geri dönüş testi

Yedeğin gerçekten işe yaradığını göstermenin tek yolu, belirli aralıklarla geri dönüş denemesi yapmaktır. Test sırasında şunlar kontrol edilir:

1. Seçilen bir dosya ya da klasör belirtilen tarihe geri getirilebiliyor mu?
2. Bir sunucu ya da uygulama tamamen geri kurulduğunda çalışıyor mu?
3. Geri dönüş ne kadar sürdü ve bu süre beklentiyi karşılıyor mu?
4. Gerekli şifreler, lisanslar ve belgeler erişilebilir durumda mı?

Test sonuçları yazılı tutulmalıdır. Bir sonraki test, önceki testte görülen eksiklerin giderilip giderilmediğini de kontrol eder.

Sık görülen boşluklar

• Bulut uygulamalarındaki verinin sağlayıcı tarafından otomatik yedeklendiği varsayımı. Birçok sağlayıcı altyapının sürekliliğini sağlar, ancak kullanıcı kaynaklı silme ya da değişikliklere karşı ayrı yedek önerir.
• Yedeklerin ana sistemle aynı yetkili hesapla erişilebilir olması. Bu durumda ele geçirilen bir hesap, yedekleri de silebilir.
• Dizüstü bilgisayarlardaki dosyaların kapsam dışında kalması.

Yedekleme bir ürün değil, düzenli olarak sınanan bir süreçtir. Plan, test ve sorumluluk birlikte tanımlandığında güvence gerçek olur.